KirishKirish
UZRU
Pul· 10-noyabr, 2026· 3 daqiqa o‘qish

Kredit shartnomasi: imzo qo‘yishdan oldin tekshirilishi shart bo‘lgan bandlar

Shartnoma ko‘pincha kassada, navbatda, yoki menejer «faqat shu yerga imzo» deganda imzolanadi. Shu paytda odatda o‘qilmaydi. Keyinchalik esa matn o‘zgarmaydi, lekin siz o‘zgarasiz.

Yangilangan: 21-noyabr, 2026
Kredit shartnomasi: imzo qo‘yishdan oldin tekshirilishi shart bo‘lgan bandlarPul

Shartnoma ko‘pincha kassada, navbatda, yoki menejer «faqat shu yerga imzo» deganda imzolanadi. Shu paytda odatda o‘qilmaydi. Keyinchalik esa matn o‘zgarmaydi, lekin siz o‘zgarasiz.

Quyida tekshirish kerak bo‘lgan narsalar va banklist uchun aniq savollar bor.

Foiz stavkasi va PSK: bu ikki xil raqam

Shartnomada kamida ikkita raqam bo‘ladi: nominal stavka va PSK (kreditning to‘liq qiymati). Nominal stavka faqat foizni ko‘rsatadi. PSK esa barcha xarajatlarni: foiz, sug‘urta, hisob-raqam yuritish to‘lovi, kartaga o‘tkazish komi bilan birga ko‘rsatadi.

Masalan, Agrobank «Yashil energiya» krediti 2026-yil 3-iyul holatiga ko‘ra nominal stavkasi 20% dan boshlanadi. Lekin shartnomada PSK bundan yuqori bo‘lishi mumkin, agar sug‘urta yoki boshqa to‘lovlar qo‘shilsa.

Bankdan so‘rang: «PSK qancha? Unga nima kiritilgan?»

Majburiy sug‘urta: «tekin» kredit ko‘pincha tekin emas

Xalq bankining OPEN bo‘lib olish va Nasiya kreditlari 2026-yil 2-iyul holatiga ko‘ra nominal stavkasi 0% dan boshlanadi. Bu kredit tekin degani emas, shu sababli uni «bepul» deb atashga to‘g‘ri kelmaydi. 0% aktsiya sharti, uni bankda alohida aniqlab oling.

Nol stavkali kreditlarda xarajat ko‘pincha boshqa yerga ko‘chadi: sug‘urta, hisob to‘lovi yoki tovar narxining o‘zi qimmatroq bo‘ladi. PSK bu hollarda noldan yuqori bo‘ladi.

Bankdan so‘rang: «Sug‘urta majburiymi? Uni boshqa kompaniyada rasmiylashtirsam bo‘ladimi?»

To‘lov tartibi: annuitet yoki differentsial

Annuitetda har oy bir xil summa to‘laysiz. Qulay, lekin muddatning birinchi yarmida asosiy qarz deyarli kamaymaydi, deyarli hammasi foizga ketadi. Differentsial jadvalda to‘lov boshida katta, oxirida kichik, lekin jami ortiqcha to‘lov ko‘proq bo‘lmaydi.

Shartnomada to‘lov jadvalining butun muddatga chop etilgan variantini so‘rang. U hamma oyni, to‘lov miqdorini, shu jumladan qarzning asosiy qismini va foizni alohida ko‘rsatishi kerak.

Bankdan so‘rang: «To‘lov jadvalini butun muddat uchun bering. Qaysi qismi asosiy qarz, qaysi qismi foiz?»

Muddatidan oldin to‘lash: bank bunga qanday qarashi

Ba’zi kreditlarda muddatidan oldin to‘lash uchun jarima yoki cheklov bor. Masalan, muddatdan oldin to‘lashni ma’lum oy o‘tgach amalga oshirish mumkin, yoki bir yilda ma’lum summadan ko‘p to‘lab bo‘lmaydi.

Bu band shartnomada aniq ko‘rsatilishi shart. Ko‘rsatilmagan bo‘lsa, bankdan yozma ravishda oling.

Bankdan so‘rang: «Muddatidan oldin to‘lashda jarima bormi? Qisman to‘lasam nima o‘zgaradi?»

Kechikish va jarimalar: qanday hisoblanadi

Shartnomada kechikish jarimasi ikki xil bo‘ladi: kunlik foiz yoki belgilangan summa. Ikkalasi ham kredit summasidan yoki kechiktirilgan to‘lovdan hisoblanganda farq qiladi.

Asakabank «Yashil Makon» krediti 2026-yil 3-iyul holatiga ko‘ra muddati 60 oygacha. Bunday uzun muddat uchun kechikish shartlari ayniqsa muhim, chunki besh yil davomida vaziyat o‘zgarishi mumkin.

Bankdan so‘rang: «Bitta to‘lovni kechiktirsamda qancha to‘layman? Jarima kredit summasidanmi, o‘tkazib yuborilgan summadanmi hisoblanadi?»

Foiz stavkasi o‘zgarishi mumkinligi

Ba’zi kreditlarda «o‘zgaruvchan stavka» bandi bor: Markaziy bank kalit stavkasiga yoki boshqa ko‘rsatkichga bog‘liq. O‘zbekiston Markaziy banki kalit stavkasi hozirda 14% ni tashkil qiladi. Agar stavka o‘zgarsa, sizning oylik to‘lovingiz ham o‘zgaradi.

Shartnomada stavka qanday belgilanganiga qarang: «belgilangan» yoki «o‘zgaruvchan». O‘zgaruvchan bo‘lsa, qanday sharoitda va qancha miqdorda o‘zgarishi yozilishi kerak.

Bankdan so‘rang: «Stavka muddati davomida o‘zgarishi mumkinmi? Qaysi holatlarda?»

Ma’lumot varaqasi: majburiy hujjat

Markaziy bank talabiga ko‘ra, kredit rasmiylashtirishdan oldin bank sizga ma’lumot varaqasini berishi shart. Unda PSK, to‘lov jadvali, barcha to‘lovlar ro‘yxati va boshqa asosiy shartlar qisqa va tushunarli tarzda yozilgan.

Agar menejer ma’lumot varaqasini bermasa yoki «bu majburiy emas» desa, bu signal.

Bankdan so‘rang: «Ma’lumot varaqasini bering, imzo qo‘yishdan oldin o‘qib chiqmoqchiman.»

Nima qilish kerak

Imzo qo‘yishdan oldin shu besh narsani tekshiring:

  • PSK raqami va unga nima kiritilganligi
  • To‘lov jadvali butun muddat uchun, oyma-oy ko‘rsatilgan
  • Muddatidan oldin to‘lash shartlari yozma ravishda
  • Kechikish jarimalari qanday hisoblanishi
  • Stavka belgilanganmi yoki o‘zgaruvchanmi

Hozir takliflarni solishtirish uchun /kredit sahifasiga o‘ting. Biznesni rivojlantirish banki «Yashil energiya» krediti va Orient Finans bank Green kreditidan tortib Xalq banki Green kreditigacha bir qatorda ko‘rishingiz mumkin.

Shartnomaning asosiy xarajati ko‘pincha foizda emas, e’tibor berilmagan bandlarda yashirinadi.

Kredit bo‘yicha eng yaxshi takliflar
Barcha takliflar →