O‘zbekistonda biznes ro‘yxatga olinmoqda: norasmiy sektor ham qamrab olinadi
O‘zbekistonda 15 oktabrdan 30 noyabrgacha biznesni ro‘yxatga olish tadbirini o‘tkazilmoqda. Bu safar faqat yirik kompaniyalar emas, hunarmandlar, dehqon xo‘jaliklari, o‘zini o‘zi band qilganlar va hatto rasmiy ro‘yxatdan o‘tmasdan ishlab turganlar ham qamrab olinmoqda.
Biznes va ishO‘zbekistonda 15 oktabrdan 30 noyabrgacha biznesni ro‘yxatga olish tadbirini o‘tkazilmoqda. Bu safar faqat yirik kompaniyalar emas, hunarmandlar, dehqon xo‘jaliklari, o‘zini o‘zi band qilganlar va hatto rasmiy ro‘yxatdan o‘tmasdan ishlab turganlar ham qamrab olinmoqda.
Agar siz ham o‘z ishingizni yuritib, hech qanday rasmiy hujjatsiz faoliyat ko‘rsatayotgan bo‘lsangiz, bu tadbir sizga ham tegishli.
Nima uchun bu ro‘yxat kerak
Iqtisodiyotning haqiqiy holatini bir qaraganda bilish qiyin. Yirik zavodlar va kompaniyalar statistikasi bor, lekin ular yaxlit manzarani bermaydi. Bozorda pista sotyotgan do‘kon, uyda tikuvchilik qiladigan usta, tomchi sug‘orish quradigan fermer va onlayn kurs o‘tayotgan mutaxassis ham iqtisodiyotning bir bo‘lagi. Ammo ular haqidagi ma’lumot statistikada deyarli yo‘q.
Shu bo‘shliqni to‘ldirish uchun hukumat bu tadbirni o‘tkazmoqda. To‘plangan ma’lumotlar hududlar va sohalar kesimida biznesning haqiqiy ahvolini ko‘rsatadi: qayerda qancha kishi ishlaydi, elektron tijorat qanchalik rivojlangan, tashqi savdo bilan kim shug‘ullanadi.
Kim ishtirok etishi kerak
Tadbir to‘rt toifani qamrab olmoqda:
- Kichik biznes va tadbirkorlar
- Hunarmandlar
- Dehqon xo‘jaliklari
- O‘zini o‘zi band qilganlar
Alohida muhim nuance: rasmiy ro‘yxatdan o‘tmasdan faoliyat yuritayotgan iqtisodiy birliklar ham kiritilmoqda. Ya’ni hujjatsiz ishlab turgan bo‘lsangiz ham, bu sizni jarimaga tortish uchun emas, balki hisobga olish uchun amalga oshirilmoqda. Taqdim etilgan individual ma’lumotlar maxfiy saqlanadi va faqat statistik maqsadlarda ishlatiladi.
Qanday qatnashish mumkin
Asosiy usul yuzma-yuz so‘rov. Ro‘yxatga oluvchilar o‘zlari kelib anketa to‘ldiradi.
Lekin mustaqil ishtirok etish ham mumkin:
- Yuridik shaxslar uchun: hisobot.stat.uz
- O‘zini o‘zi band qilganlar uchun: census.stat.uz
Savollar bo‘lsa, 1851 raqamli call markaz ishlaydi.
Nima so‘raladi
Anketa ish faoliyati yo‘nalishi, bandlik, elektron tijorat va tashqi savdoga oid ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi. Moliyaviy hisobot emas, soliq hisob-kitoblari ham emas. Asosan: kim, nima bilan, qayerda va qancha kishi bilan shug‘ullanadi.
Norasmiy sektorda ishlayotganlar uchun
Bu tadbir, ayniqsa, hujjatlashtirmagan faoliyatini yuritayotganlar uchun e’tiborli. Ro‘yxatga olish jazolash maqsadini ko‘zlamaydi, statistika yig‘ish maqsadida o‘tkazilmoqda. Ammo bu sohaning ko‘rinmas bo‘lib qolishining ham salbiy tomonlari bor: davlat qayerda qancha kichik biznes borligini bilmasa, o‘sha hudud uchun dasturlar, kreditlar yoki infratuzilma qurishda bu sektor e’tibordan chetda qoladi.
Oddiy qilib aytganda: hisobga olinmasangiz, siz uchun qaror ham qabul qilinmaydi.
Nima qilish kerak
Tadbir 30 noyabrda tugaydi. Siz tadbirkor, hunarmand yoki hujjatsiz faoliyat yuritayotgan bo‘lsangiz, ikkita yo‘l bor: ro‘yxatga oluvchini kutish yoki census.stat.uz orqali mustaqil ishtirok etish. Qo‘shimcha savollar uchun 1851 ga qo‘ng‘iroq qilsangiz bo‘ladi.