KirishKirish
UZRU
Hayot· 10-noyabr, 2026· 3 daqiqa o‘qish

O‘zbekistonda sezilayotgan inflyatsiya 9,2% gacha tushdi

O‘zbekiston aholisi narxlarning o‘sishini bir oz kamroq his qilmoqda. So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, sezilayotgan inflyatsiya 9,2% ni tashkil etdi. Ammo bu raqam hammaga bir xil tegmaydi.

Yangilangan: 21-noyabr, 2026
O‘zbekistonda sezilayotgan inflyatsiya 9,2% gacha tushdiHayot

O‘zbekiston aholisi narxlarning o‘sishini bir oz kamroq his qilmoqda. So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, sezilayotgan inflyatsiya 9,2% ni tashkil etdi. Ammo bu raqam hammaga bir xil tegmaydi.

Daromad va yashash joyi bu yerda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Toshkent aholisi va oylik daromadi 30 million so‘mdan yuqori bo‘lganlar narx o‘sishini boshqalarga qaraganda ancha kuchli his qilmoqda. Oddiy aytganda: kimning xarajatlari ko‘p bo‘lsa, narx o‘sishini uning cho‘ntagi tezroq sezadi.

Nima qimmatladi?

So‘rovda qatnashganlar eng ko‘p go‘sht, sut mahsulotlari va yoqilg‘i narxlarining oshganini ta’kidlagan. Bu ro‘yxat tasodifiy emas. Go‘sht va sut kundalik xarid, yoqilg‘i esa boshqa narxlarni ergashtirib ketadi: transport xarajatlari oshsa, do‘kondagi mahsulot narxi ham o‘sadi.

Yoqilg‘i narxi ko‘pincha «tovon zanjiri»ni ishga tushiradi. Temir yo‘l va avtomobil yuk tashish qimmatlasamladi, oziq-ovqat logistikasi qimmatlasamladi, mahsulot javonga qimmatroq keladi. Shuning uchun yoqilg‘i narxidagi o‘zgarish statistika grafiklarida emas, non, sabzavot va yashash harajatlarida ko‘rinadi.

«Sezilayotgan» va rasmiy inflyatsiya: ikki xil narsami?

Bu savolni o‘zingizga ham bergan bo‘lishingiz mumkin. Rasmiy inflyatsiya statistika idoralari o‘lchaydigan narxlar savatiga asoslanadi. Sezilayotgan inflyatsiya esa odamlar real hayotda nima his qilayotganini ko‘rsatadi.

Ikkalasi har doim bir-biriga to‘g‘ri kelmaydi. Rasmiy savat barcha tovarlar va xizmatlarni qamrab oladi, shu jumladan narxi nisbatan barqaror bo‘lgan elektr energiyasi, kommunal to‘lovlar va texnika kabilarni. Lekin siz bir xilda sut ham, muzlatgich ham sotib olmaysiz. Agar har hafta go‘sht va non olsangiz, aynan shu tovarlarning qimmatlashishi sizning «shaxsiy inflyatsiyangiz»ni belgilaydi.

Shuning uchun yuqori daromadli Toshkent aholisi inflyatsiyani kuchli sezishini tushunish mumkin: ular xarid hajmi ham katta, xarajatlar tarkibi ham boshqacha.

Bu sizning pulingizga nima qiladi?

Sezilayotgan inflyatsiya pasayishi yaxshi yangilik, ammo u o‘z-o‘zicha jamg‘armangizni himoya qilmaydi. Narxlar o‘sishdan sekinladi, degan gap narxlar pasaydi, degan gap emas. Go‘sht baribir qimmatroq.

Jamg‘arma saqlash nuqtai nazaridan bu nima anglatadi? Agar pulni oddiy hisobda yoki naqd ushlab tursangiz, uning real qiymati inflyatsiya bilan birga erib boradi. 9,2% li sezilayotgan o‘sish sharoitida omonatdagi foiz stavkasi qanchalik muhimligi ayon bo‘ladi.

O‘zbekistonda omonat sharoitlari va stavkalari bilan tiyn.uz katalogida tanishib chiqish mumkin.

Ko‘proq daromad inflyatsiyadan himoyalaydimi?

Qarash bilan ham nozik masala. Yuqori daromadli guruh narx o‘sishini kuchliroq his qilmoqda, degan ma’lumot dastlab teskari ko‘rinadi. Lekin mantiq oddiy: boy odam ko‘proq xarid qiladi, turli tovar va xizmatlar uchun ko‘proq to‘laydi, shuning uchun narx o‘sishi uning xarajatlarida ko‘proq ifodalanadi.

Kam daromadli oila esa cheklangan savat bilan yashaydi. Narx o‘ssa, xarid hajmini kamaytiradi, o‘rnini boshqasi bilan to‘ldiradi yoki umuman voz kechadi. Bu inflyatsiyani kamroq «his qilish» emas, shunchaki moslashish.

Toshkent va viloyatlar

Toshkent aholisining inflyatsiyani boshqalarga qaraganda kuchliroq sezishi ham bir necha sababga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Poytaxtda xarajatlar tarkibi murakkabroq: ijara, transport, xizmatlar kabilar xarajatlarning katta qismini tashkil etadi. Viloyatlarda esa ko‘pchilik o‘z oziq-ovqatini yetishtiradigan yoki bozor narxlariga kamroq bog‘liq bo‘lgan xo‘jaliklardan foydalanadi.

Bu viloyatlarda yaxshiroq yashaydi, degan gap emas. Bu faqat narx o‘sishining ularning kundalik xarajatlariga ta’siri boshqacha ekanligi.

Nima qilish kerak?

Inflyatsiya pasayishi haqidagi yangilikni o‘qib, pul ishlari o‘z-o‘zicha yaxshilanadi deb o‘tirmaslik kerak. Amaliy qadamlar oddiy:

Avvalo, o‘zingizning «shaxsiy inflyatsiyangiz»ni baholang. Oylik xarajatlaringizga qarang: qaysi moddalar eng ko‘p qimmatlamoqda? Go‘sht va yoqilg‘i sizning ham asosiy xarajatingiz bo‘lsa, 9,2% emas, balki aynan shu mahsulotlar bo‘yicha narx o‘sishi sizning raqamingiz.

Keyin jamg‘armangiz qayerda yotganiga qarang. Naqd pul yoki foizsiz hisob inflyatsiya sharoitida real qiymatini yo‘qotadi. Omonat foiz stavkasi inflyatsiyadan yuqori yoki unga yaqin bo‘lsa, kamida qiymatini saqlab qolish imkoni bor.

Va nihoyat, so‘rovlar va statistika bir davrda olingan suratdir. Narx o‘zgarishlari to‘xtamaydi. Yoqilg‘i, go‘sht va sut bo‘yicha vaziyat qanday rivojlanishini kuzatib borish, xarajatlar rejasini muntazam ko‘rib chiqish va jamg‘armani ishlatish prinsipi bo‘yicha qarorlar qabul qilish siz uchun istalgan statistik raqamdan ko‘ra ko‘proq ahamiyat kasb etadi.