ROX Group O‘zbekistonda 115 ming kishilik turar-joy qurilishini boshladi
Vyetnamlik ROX Group kompaniyasi Toshkent, Buxoro va Samarqandda to‘rtta yirik shahar qurilish loyihasini amalga oshirmoqchi. 3-noyabr kuni prezident bu rejalarni ko‘rib chiqdi. Jami investitsiya hajmi: 4,5 milliard dollar.
Ko‘chmas mulkVyetnamlik ROX Group kompaniyasi Toshkent, Buxoro va Samarqandda to‘rtta yirik shahar qurilish loyihasini amalga oshirmoqchi. 3-noyabr kuni prezident bu rejalarni ko‘rib chiqdi. Jami investitsiya hajmi: 4,5 milliard dollar.
Bu raqam tasodifiy tanlanmagan. 4,5 milliard dollar O‘zbekistondagi ko‘plab yirik infratuzilma loyihalaridan katta. Yagona xorijiy investor tomonidan bir paytning o‘zida uchta shaharda shunday ko‘lamda qurilish olib borish nisbatan kam uchraydigan holat.
Qayerda va nima quriladi
To‘rtta loyihadan ikkitasi Buxoro agglomeratsiyasiga to‘g‘ri keladi: Buxoro shahri va Buxoro tumani. Yana bittasi Samarqandda, to‘rtinchisi Toshkentning Uchtepa tumanida.
Buxoro agglomeratsiyasidagi qurilish allaqachon boshlangan. Umumiy maydoni 90 gektar bo‘lgan turar-joy massivlari qad ko‘tarmoqda. Loyihalar ko‘p qavatli uylar, mehmonxonalar, biznes markazlar, savdo va xizmat ko‘rsatish ob’ektlari hamda dam olish joylarini o‘z ichiga oladi. Faqat Buxoro qismida 30 ming kishi uchun uy-joy nazarda tutilgan. To‘rtta loyiha birgalikda 115 ming kishiga mo‘ljallangan.
Xorijiy investor uchun bu nima anglatadi
ROX Group Vyetnamning yirik qurilish va rivojlantirish kompaniyalaridan biri. O‘zbekiston uchun bunday ko‘lamdagi loyiha bilan kirish investorning jiddiy niyatini ko‘rsatadi: bu kapital qo‘yish uchun bir marta kelib, test qilish emas, balki uzoq muddatli rejalashtirish.
Bir vaqtning o‘zida to‘rtta shahar. Bu operatsion jihatdan ham murakkab. Odatda yirik investorlar bitta joydan boshlab, muvaffaqiyat bo‘lsa kengayadi. Bu yerda boshida to‘rtta yo‘nalish bir vaqtda.
Uy sotib olmoqchi bo‘lganlar uchun bu nima o‘zgartiradi
Hozircha ko‘p narsa noaniq: narxlar, sotishning boshlanish muddati, qaysi segment uchun mo‘ljallangani. Prezidentning rejalarni ko‘rib chiqqani loyiha davlat qo‘llab-quvvatlovi ostida ekanini bildiradi, lekin bu narxni arzonlashtiradi yoki qimmatlashtiradimi, bu alohida savol.
Buxoro va Samarqandda 115 ming kishilik yangi turar-joy kelishi o‘sha shaharlardagi ikkilamchi bozorga bosim o‘tkazishi mumkin. Ko‘proq taklif, bir xil talab, narxlar o‘sish sur’ati sekinlashishi ehtimoli bor. Lekin bu taxmin, hisob emas.
Agar siz Buxoro yoki Samarqandda ko‘chmas mulk sotib olishni o‘ylab yurgan bo‘lsangiz, bu yangilik biroz kuting, degan signal bo‘lishi ham mumkin. Yirik loyiha kirib kelsa, bozor odatda bir muddat «kutish» holatiga o‘tadi.
Ipoteka va moliyalashtirish masalasi
115 ming kishi uchun uy-joy qurilsa, bu kvartiralarni sotib olish uchun odamlar kredit izlaydi. O‘zbekistondagi ipoteka bozori hozircha rivojlanish bosqichida. Siz Tiyn.uz katalogida mavjud ipoteka takliflarini ko‘rishingiz mumkin: turli banklarning shartlari, boshlang‘ich to‘lov talablari va muddatlar bir joyda yig‘ilgan.
ROX loyihalari qaysi bank bilan hamkorlik qilishi hozircha e’lon qilinmagan. Odatda yirik qurilish loyihalari bir yoki bir nechta bank bilan kelishuv tuzadi va xaridorlarga imtiyozli yoki subsidiyalangan ipoteka taklif qiladi. Bu shartlar ma’lum bo‘lgach, ular standart bozor takliflaridan qanchalik farq qilishini taqqoslash maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Hozircha nima qilish kerak
Loyiha hali boshida, narxlar va shartlar ochiq emas. Lekin siz uchun bir nechta aniq qadam bor:
Kuzatib boring. ROX Group saytida yoki rasmiy kanallarda yangilanishlarni kuzating. Buxoro agglomeratsiyasidagi qurilish boshlangan, demak erta axborot u yerdan keladi.
Hududni o‘rganing. Agar Toshkentning Uchtepa tumanida kvartira qidirayotgan bo‘lsangiz, bu yangilik shu hududdagi narxlar dinamikasini o‘zgartirishi mumkin. Yangi yirik loyiha atrofidagi mavjud uylar narxiga qanday ta’sir qilishi odatda qurilish faollashgach bilinadi.
Moliyaviy tayyor bo‘ling. Qachon sotish boshlanishi noma’lum, lekin siz ipoteka shartlari, boshlang‘ich to‘lov imkoniyati va kredit tarixingizni oldindan tartibga solib qo‘ya olasiz. Kutilmagan yaxshi taklif kelganda tayyor bo‘lish qimmat vaqtni tejaydi.
Reklama va haqiqatni ajrating. Yirik loyihalar ko‘pincha «hayotingizni o‘zgartiradigan» va’dalar bilan keladi. Shartnoma tuzishdan oldin qurilish muddati, topshirish kafolatlari va kompensatsiya shartlarini tekshiring. Bu 4,5 milliard dollarlik loyiha bo‘lsa ham, kvartira uchun shartnoma hujjatlarini sinchiklab o‘qish kerak.