Imtiyozli ipoteka
38 ta taklif — 12 ta bankdan · foiz 15.5% dan
«Imtiyozli ipoteka» — bu shartlarida bank davlat ishtirokini ko‘rsatgan ipoteka mahsulotlari: stavkaning bir qismini davlat dasturi yoki byudjet qoplaydi, shuning uchun qarz oluvchi uchun yakuniy stavka bozor darajasidan past. Bu sahifada bank davlat dasturi ishtirokini belgilagan katalogdagi barcha mahsulotlar jamlangan — mahsulot kartochkasidagi «Imtiyozli» belgisi.
Bilish muhim bo‘lgan narsalar
O‘zbekistonda davlat ipoteka kreditlash dasturlari bir nechta — masalan, MEF dasturi («МЭФ», Ipoteka jamg‘armasi) va davlat ishtirokidagi bir qator boshqa maqsadli yo‘nalishlar. Hamma banklar ham mahsulot tavsifida muayyan dastur nomini ochiq ko‘rsatmaydi: kartochkalarning bir qismi nomni aniqlashtirmasdan faqat umumiy «davlat ishtiroki» belgisini ko‘rsatadi. Agar bank dastur nomini oshkor qilgan bo‘lsa, uni kartochkada va quyidagi jadvalda ko‘rsatamiz; bo‘lmasa — mahsulot baribir umumiy belgi bo‘yicha bu to‘plamga tushadi.
O‘zbekistonda ipotekaga davlat ko‘magi qarz oluvchining bitta imtiyozli toifasi sifatida emas, ikki mustaqil mexanizm sifatida tuzilgan: muayyan bank mahsulotlaridagi imtiyozli shartlar (bu sahifa) va alohida yagona uy-joy subsidiyasi — u boshlang‘ich to‘lovning bir qismini va ipotekaning dastlabki yillari foizlarini qoplaydi hamda kredit qaysi bankda rasmiylashtirilganidan qat’i nazar ball tizimi bo‘yicha tayinlanadi. Subsidiya uchun ballaringizni alohida sahifada bir necha savol bilan tekshirish mumkin — hisob-kitob rasmiy e’lon qilingan metodika bo‘yicha boradi.
Ko‘pchilik imtiyozli mahsulotlarda stavka bozor ipoteka dasturlarinikidan past, ammo aniq raqam bankka bog‘liq va o‘zgarishi mumkin — shuning uchun bu yerda o‘rtachalashtirilgan «imtiyozli stavka» emas, bank ma’lumotlari bo‘yicha har bir mahsulotning amaldagi stavkasi ko‘rsatilgan. Qolgan shartlar — boshlang‘ich to‘lov, muddat, sug‘urta va kafil zarurligi — odatda xuddi shu bankning standart dasturlaridan farq qilmaydi: imtiyoz odatda berish tartibiga emas, stavkaga va/yoki qisman kompensatsiyaga tegishli.
Imtiyozli ipoteka oddiy ipoteka kabi rasmiylashtiriladi: ariza bankka topshiriladi — mahsulot kartochkasidagi «Ariza berish» tugmasi bank saytiga olib boradi, — bank daromadni va, qo‘llanadigan joyda, davlat dasturi shartlariga muvofiqlikni tekshiradi. Bankdan alohida, yagona uy-joy subsidiyasiga arizani my.gov.uz portali orqali topshirish mumkin — bu imtiyozli bank mahsuloti bilan bir narsa emas, va agar ikkala shartlar to‘plamidan ham o‘tsangiz, ikkala variantni birlashtirish mumkin.
Butun ipotekadagi kabi, tanlashda faqat «...dan» stavkaga emas, boshlang‘ich to‘lov, muddat va so‘ndirish usuliga ham qarash lozim — annuitet (har oy teng to‘lov) yoki differensial (to‘lov vaqt o‘tishi bilan kamayadi). Har bir mahsulotning batafsil sahifasidagi kalkulyator siz ko‘rsatgan summa, to‘lov va muddat uchun to‘lov va jadvalni hisoblaydi hamda to‘lovni MB ning qarz yuki normativi bilan solishtiradi (PDN ≤ daromadning 50% i, 2025-yil 24-iyuldan LTV normativi bilan birga amal qiladi).
Davlat dasturlarini taqqoslash
| МЭФ | 24 ta mahsulot |
| УП-29 | 3 ta mahsulot |
| Махаллинская семёрка | 2 ta mahsulot |
| УзРРК | 2 ta mahsulot |
| КВИУ | 1 ta mahsulot |
| УП-70 | 1 ta mahsulot |
| Агентство энергоэффективности | 1 ta mahsulot |
Ko‘p beriladigan savollar
Bu sahifadagi «imtiyozli ipoteka» nima degani?
Bank ma’lumotlariga ko‘ra kreditlashda davlat ishtirok etadigan ipoteka mahsulotlari — davlat dasturi yoki byudjet stavkani qisman qoplaydi. Bunday mahsulotlarni bankning o‘zi ko‘rsatadigan kartochkadagi «Imtiyozli» belgisi bo‘yicha yig‘amiz.
Imtiyozli ipoteka uy-joy subsidiyasidan nimasi bilan farq qiladi?
Bu turli mexanizmlar: imtiyozli ipoteka — muayyan bank mahsulotidagi pasaytirilgan stavka. Yagona uy-joy subsidiyasi — boshlang‘ich to‘lovning bir qismini va dastlabki yillar foizlarini qoplaydigan alohida davlat ko‘magi, u bankdan qat’i nazar my.gov.uz orqali ball tizimi bo‘yicha tayinlanadi. Ballarni alohida sahifada tekshirish mumkin.
Dastur nomini (MEF va boshqalar) qanday bilish mumkin?
Agar bank mahsulot tavsifida dastur nomini ko‘rsatgan bo‘lsa, u kartochkada va bu sahifadagi jadvalda ko‘rsatilgan. Hamma banklar ham nomni ochiq oshkor qilmaydi — mahsulotlarning bir qismi faqat umumiy davlat ishtiroki belgisi bilan belgilangan.
Imtiyozli ipoteka bo‘yicha qancha boshlang‘ich to‘lov kerak?
Odatda xuddi shu bankning standart dasturlaridagi kabi — mahsulotga qarab 15% dan va yuqori; imtiyoz odatda to‘lovga emas, stavkaga tegishli. Aniq foiz har bir mahsulot kartochkasida ko‘rsatilgan.
Imtiyozli stavkani ham, subsidiyani ham bir vaqtda olish mumkinmi?
Bu ikki mustaqil mexanizm, rasman ular bir-birini istisno qilmaydi: imtiyozli bank mahsuloti va alohida rasmiylashtirilgan uy-joy subsidiyasi, agar ikkalasining shartlaridan o‘tsangiz. Birlashtirish qoidalarini bankda va my.gov.uz da aniqlashtiring.
Imtiyozli ipoteka qayerda rasmiylashtiriladi?
Bankda — oddiy ipoteka kabi: mahsulot kartochkasidagi «Ariza berish» tugmasi bank saytiga olib boradi, keyin uning yo‘riqnomasi bo‘yicha harakat qiling. Uy-joy subsidiyasiga ariza alohida, my.gov.uz orqali topshiriladi.
Shuningdek qarang
Foizlar va shartlar ma’lumot uchun berilgan va o‘zgarishi mumkin — ariza berishdan oldin bankda aniqlashtiring.